Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği: Şirketler Bakımından Kapsam ve Başvuru Rehberi Eralp Avukatlık Bürosu

1. Giriş

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği (“Yönetmelik”), 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (m. 20). Yönetmelik, 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1. maddesi ile 49 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne dayanmaktadır (m. 3).

Yönetmelik ile 10 Şubat 2021 tarihli Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ve Coğrafi Veri Lisans Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır (m. 19). Yeni düzenleme; izin yükümlülüğünü, muafiyetleri, başvuru usulünü, izin bedelini, izin sonrası yükümlülükleri ve yaptırımları tek bir metinde toplamaktadır.

Bu çalışmada, şirketlerin kapsam değerlendirmesine nereden başlayabileceği, hangi veri süreçlerinin gözden geçirilmesi gerektiği ve başvuru sürecine nasıl hazırlanılabileceği ele alınmaktadır. Değerlendirmenin başlangıç noktası, şirketin elindeki verinin kullanım amacıyla birlikte ele alınmasıdır (m. 1-2).

2. Kapsam ve İzin Yükümlülüğü

Yönetmelik, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi’nde yer alan coğrafi verilerin ticari faaliyetler kapsamında toplanması, üretilmesi, paylaşılması veya satılmasını düzenlemektedir (m. 2/1-a, c). Gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ile yabancı gerçek ve tüzel kişiler bu faaliyetler için izin almakla yükümlüdür (m. 5/1).

Bu nedenle inceleme, yalnızca harita üreten şirketlerle sınırlı tutulmamalıdır. Belirleyici olan iki husus vardır: verinin Matris’te hangi tema veya alt temaya karşılık geldiği ve şirketin bu veriyle hangi faaliyeti yürüttüğü (m. 4, 5).

Bir uygulamada konum alanının bulunması tek başına izin yükümlülüğü doğurmaz. Buna karşılık, verinin satılmıyor olması da değerlendirmeyi sona erdirmez; toplama, üretme ve paylaşma faaliyetleri de kapsama girebilir. Lojistik, e-ticaret, gayrimenkul ve fintech şirketlerinin kullandığı veri setlerinin somut iş akışı üzerinden incelenmesi bu nedenle önem taşımaktadır.

Şube ve acente yapılanması bakımından Yönetmelik bir kolaylık öngörmektedir: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında şube veya acente sayılan yapılar için işletme merkezi tek bir izin almakla yükümlüdür (m. 5/2-3).

3. İzin Yükümlülüğünden Muaf Tutulan Haller

Yönetmeliğin 6. maddesi, günlük ticari süreçler bakımından iki muafiyet öngörmektedir:

Muaf kullanım	Muafiyetin sınırı
Fatura kesmek amacıyla talep edilen adres bilgileri (m. 6/1-a)	Muafiyet, maddede belirtilen amaçla bağlantılıdır. Aynı verinin başka amaçlarla kullanılması ayrıca değerlendirilmelidir.
İşletmenin faaliyet gösterdiği merkez, şube ve acentelere ait adres ve konum verilerinin internet sitesinde veya sosyal medya hesaplarında paylaşılması (m. 6/1-b)	Muafiyet, işletmenin kendi lokasyonlarına ilişkindir. Üçüncü kişilerin konumlarından oluşturulan ticari ürünlere kendiliğinden uygulanamaz.

Örneğin, fatura düzenlemek amacıyla alınan adreslerin sonradan bölgesel müşteri analizinde kullanılması hâlinde, bu ikinci kullanımın ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Kanaatimce bu sonuç, muafiyetin belirli bir amaca bağlanmış olmasından kaynaklanmaktadır. Bu, her analizin kendiliğinden izne tabi olduğu anlamına gelmez; kullanılan veri ile yürütülen ticari faaliyet birlikte incelenmelidir.

4. Özel Rejimler

İlk faaliyet yılı. Türk vatandaşı gerçek kişiler ve Türkiye’de kurulu özel hukuk tüzel kişileri, ilk defa ticari faaliyete başladıkları yıl içinde bedelsiz izin almakla yükümlüdür (m. 5/5, 14/9). Burada muafiyet bedele ilişkindir; izin alma yükümlülüğü devam etmektedir. Hükümdeki “yıl” ve “cari yıl” ifadeleri dikkate alındığında, bu dönemin faaliyete başlama tarihinden itibaren kesintisiz on iki ay olarak değil, takvim yılı olarak okunması gerektiği değerlendirilmektedir.

Kamu kurumları için yürütülen çalışmalar. Kamu kurumları ve kamu tüzel kişileri için yürütülen coğrafi veri toplama, üretme veya paylaşma faaliyetlerinde izin bedelsizdir. Ancak bu faaliyetler sonucunda elde edilen verilerin ticarete konu edilmesi, satılması veya paylaşılması hâlinde izin bedeli ödenmesi gerekir (m. 5/4).

EPDK dağıtım lisansı sahipleri. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından elektrik veya doğal gaz dağıtım lisansı verilen tüzel kişiler, lisansa konu faaliyetleri bakımından Bakanlık elektronik altyapısına kayıt olmak şartıyla izin ve bedel yükümlülüğünden muaftır. Lisans kapsamı dışındaki ticari kullanımlar için izin alınması ve bedel ödenmesi gerekir (m. 5/6). Bu hüküm, diğer lisanslı sektörlere kıyasen uygulanamaz.

5. Şirket İçi Veri Süreçlerinin Değerlendirilmesi

Başvuruya geçilmeden önce hukuk ve teknik ekiplerin aynı veri akışını birlikte incelemesi gerekir. Bu amaçla mevcut veri envanterine aşağıdaki bilgilerin eklenmesi önerilir:

Verinin kaynağı, örnek veri alanları ve Matris’te karşılık geldiği tema veya alt tema.
Toplama amacı, verinin kullanıldığı ürün veya hizmet ve sonradan üretilen çıktılar.
Çalışılan coğrafi alan, verinin tutulduğu sistemler ve tedarikçi bağlantıları.
Verinin kimlerle ve hangi yöntemle paylaşıldığı; varsa yurt dışına aktarımlar.
Dayanılan izin veya muafiyet gerekçesi, sürecin sorumlusu ve gözden geçirme tarihi.

Bu liste bir iç çalışma önerisidir; Yönetmelikte öngörülmüş bir envanter formu değildir. Amaç, başvurunun fiilî faaliyetle örtüşmesini sağlamak ve yeni bir kullanım başladığında değerlendirmenin yenilenebilmesine imkân tanımaktır.

Fintech sektöründen bir örnek. Üye işyeri adreslerinin koordinatlarla zenginleştirilerek bölgesel analizlerde kullanılması, incelenmesi gereken tipik bir alandır. Bu senaryoda adresin ilk alınma amacı, konum hizmeti sağlayıcısından elde edilen veri ve ortaya çıkan analiz ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Tedarikçinin izin sahibi olması, şirketin kendi faaliyetlerinin de bu izinle karşılandığını tek başına göstermez. Nitekim izin belgesi üçüncü kişilere devredilemez (m. 16/3). Tedarik sözleşmelerinde, tedarikçinin izin kapsamına ve geçerlilik süresine ilişkin beyan ve bildirim yükümlülüklerine yer verilmesi bu nedenle yerinde olacaktır.

6. Coğrafi Veri İzni ile Kişisel Verilerin Korunması Mevzuatı Arasındaki İlişki

Konum verisi, belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilendirilebildiği ölçüde kişisel veri niteliği taşır. Bu durumda işleme şartı, aydınlatma yükümlülüğü, ölçülülük, saklama süresi, veri güvenliği ve aktarımlar 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”) çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir (KVKK m. 3-5, 7-10, 12).

Coğrafi veri izni, KVKK kapsamındaki yükümlülüklerin yerine geçmez. Tersine, kişisel veri niteliği taşımayan bir veri seti de coğrafi veri mevzuatı bakımından izne tabi olabilir. Bu nedenle iki rejimin birbirinden bağımsız olarak, ancak aynı veri envanteri üzerinden değerlendirilmesi gerekir.

Yönetmelik de bu ilişkiye iki noktada temas etmektedir. Başvuru aşamasında, verilerin ve bilgi sistemlerinin gizliliği, bütünlüğü, erişilebilirliği ve güvenliği için gerekli tedbirlerin alındığına dair yazılı beyan istenmektedir (m. 8/1-ğ). Bakanlık da kendisiyle paylaşılan veriler bakımından KVKK ve 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’na uygun tedbirleri almakla yükümlüdür (m. 13/7). Mevcut bilgi güvenliği politikaları ve kişisel veri envanteri, söz konusu beyanın dayanağı olarak kullanılabilir.

7. Başvuru Usulü ve Gerekli Belgeler

Başvuru, imza atmaya yetkili kişi tarafından, izin konusu ticari faaliyet başlamadan önce Bakanlık elektronik altyapısı üzerinden yapılır (m. 7/1-2). Bakanlığın başvuru sayfası vize.csb.gov.tr adresine yönlendirmektedir. Başvuru sırasında Bakanlıkça yayımlanan güncel uygulama rehberi ve portal açıklamaları birlikte dikkate alınmalıdır (m. 18).

Başvuru sahibi, sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan sorumludur (m. 7/3). Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi’ne (UETS) kayıtlı adrese yapılan bildirimler, Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmiş sayılır (m. 7/4). Bu nedenle UETS adresinin düzenli olarak takip edilmesi gerekir.

Türkiye’de kurulu bir şirketin başvuru dosyasının ana unsurları şunlardır (m. 8/1):

MERSİS üzerinden alınmış sicil tasdiknamesi ve UETS’ye kayıtlı elektronik tebligat adresi.
Verinin Matris’teki tema ve alt tema bilgileri, veri bilgisi ve yürütülecek faaliyet türüne (toplama, üretme, paylaşma veya satış) ilişkin beyan.
Çalışma bölgesi ve pafta kapsamı; bölgenin 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında olması hâlinde ilgili izin belgesi.
En son hesap dönemine ait yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ile talep edilen izin süresi (bir ila beş yıl).
Projede çalışacak personel ve kullanılacak araç-gereç bilgileri: kimlik, meslek belgesi, diploma ve SGK bilgileri ile personelin adli sicil kaydı.
Verilerin ve bilgi sistemlerinin güvenliğine ilişkin gerekli tedbirlerin alındığına dair yazılı beyan.

Personel yeterliliği çalışma alanına göre farklılaşmaktadır (m. 8/1-ı, i):

Çalışma alanı	Aranan nitelik (en az bir personel)
Ülke veya birden fazla il	Geçerli Coğrafi Bilgi Sistemi Uzmanı (Seviye 6) Mesleki Yeterlilik Belgesi ya da CBS bölümü ön lisans, lisans veya yüksek lisans mezuniyeti
Bir il veya daha küçük alan	Geçerli CBS Operatörü (Seviye 4 veya 5) Mesleki Yeterlilik Belgesi ya da CBS bölümü ön lisans, lisans veya yüksek lisans mezuniyeti

Bu özet, Türkiye’de kurulu tüzel kişilerin başvurusuna yöneliktir. Gerçek kişiler ve Türkiye’de kurulu olmayan yabancı tüzel kişiler için ayrı belge listeleri öngörülmüştür (m. 8/2-3). Yabancı ortaklı olmak, Türkiye’de kurulu bir şirketi tek başına Yönetmelikteki “yabancı tüzel kişi” tanımına sokmaz (m. 4/1-i).

8. Değerlendirme Süreci, Süreler ve İzin Bedeli

Bakanlık başvuruyu; sunulan belgelerin uygunluğu, verinin gizlilik ve yetki durumu ile yönetici ve çalışanların belirli suçlardan mahkûmiyetinin bulunmaması kriterleri üzerinden değerlendirir; gerekli görülen hâllerde ilgili kurumların görüşüne başvurur (m. 9/1). Mahkûmiyet kriteri; Devletin güvenliğine karşı suçlar, terörizmin finansmanı, dolandırıcılık, sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama gibi suçları kapsamaktadır. Uyum fonksiyonu bulunan şirketlerde bu kontrolün mevcut yönetici uygunluk süreçleriyle birlikte ele alınması pratik olacaktır.

Aşama	Süre veya kural
Değerlendirme	Sonuç, başvuru tarihinden itibaren 30 gün içinde bildirilir (m. 9/2).
Eksik bilgi veya belge	Bakanlık, eksikliğin bir ay içinde tamamlanması koşuluyla izin verebilir; bu otomatik bir hak değildir. Süresinde tamamlanmazsa başvuru geçersiz sayılır (m. 8/4).
İlave çalışma talebi	Bakanlık, verilerin standartlara uygunluğu için ilave çalışma veya veri üretimi isteyebilir; bu talebin yerine getirilme süresi altı ayı geçemez (m. 9/6).
İzin bedelinin ödenmesi	Onaylanan başvuruda bedel 15 gün içinde yatırılır; ödenmezse başvuru geçersiz sayılır (m. 9/3, 14/11).
İzin sözleşmesinin kabulü	Ödemenin ardından bildirilen onaylı izin sözleşmesi, elektronik altyapı üzerinden kabul ve onaylanır (m. 9/4-5).
İzin süresi	Bakanlık onayıyla 1-5 yıl arasında belirlenir; başlangıç tarihi başvurunun onaylandığı tarihtir (m. 10/1).

Otuz günlük süre, başvurunun kendiliğinden kabul edildiği anlamına gelmez. Eksiklikler, kurum görüşleri ve Bakanlığın isteyebileceği ilave çalışmalar dosya özelinde takip edilmelidir.

İzin bedeli herkes için aynı değildir. Türk vatandaşı gerçek kişiler ve Türkiye’de kurulu özel hukuk tüzel kişileri bakımından bedel; veri teması sayısı, çalışma alanı, izin süresi ve son hesap dönemine ait net satış veya satış hasılatı tutarı esas alınarak 7221 sayılı Kanun ekindeki cetveller üzerinden hesaplanır (m. 14/1). Yabancı gerçek ve tüzel kişiler için ayrı bir hesap yöntemi öngörülmüştür (m. 14/7).

Bankalar ile finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketlerinde net satış tutarı, Türkiye Finansal Raporlama Standartları’na göre hazırlanan finansal tablolar üzerinden belirlenir (m. 14/2). Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri için de ayrı bir esas bulunmaktadır (m. 14/3). 6493 sayılı Kanun kapsamındaki ödeme ve elektronik para kuruluşları bu hükümlerde sayılmamıştır. Bu nedenle söz konusu kuruluşlar bakımından kural olarak m. 14/1’deki genel esasın uygulanacağı değerlendirilmekle birlikte, Bakanlık uygulamasının takip edilmesi önerilir.

Yönetmelikte yer alan 1.750 TL, 2024 yılına ait izin katsayısı bedelidir (m. 14/5); 2026 yılı toplam başvuru bedeli olarak kullanılmamalıdır. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve güncel bedeller Bakanlık döner sermaye işletmesi birim fiyat listesinde yayımlanır (m. 14/6, 10). Dolayısıyla şirket verileri ve güncel tarife görülmeden sabit bir maliyet öngörüsünde bulunmak isabetli olmayacaktır.

9. İzin Sonrası Yükümlülükler

İzin sahibi, faaliyet raporunu her on iki ayda bir Bakanlık elektronik altyapısına sunar. İzin kapsamındaki verilere ilişkin metaveri kayıtları da izin başlangıç tarihinden itibaren her on iki ayda bir yapılır (m. 13/1-2). Faaliyet konusu veri, çalışma bölgesi veya izin süresi gibi koşullardan birinin değişmesi hâlinde yeniden izin başvurusu gerekir (m. 10/2).

Aşağıdaki değişikliklerin 15 gün içinde Bakanlığa bildirilmesi gerekmektedir:

Unvan veya ortak değişikliği (m. 10/3, 16/1).
Faaliyetin herhangi bir nedenle sona erdirilmesi (m. 16/1).
Tüzel kişi veya sorumlu kişi iletişim bilgileri ile araç ve personel değişiklikleri (m. 16/4).

Afet ve acil durum yönetimi kapsamında, Bakanlığın talebi üzerine verilerin belirlenen standartlarda ve bedelsiz olarak paylaşılması yükümlülüğü bulunmaktadır (m. 13/3). İzin süresinin sona ermesi bu paylaşımı kendiliğinden sona erdirmez (m. 13/6).

Askıya alma ve iptal. Sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, eksik veya yanlış bilgi verilmesi ya da yeterlilik belgelerindeki değişikliklerin sisteme işlenmemesi hâllerinde izin askıya alınır; eksikliklerin giderilmesi için 60 gün süre verilir (m. 11). Bu süre içinde eksiklikler giderilmezse izin iptal edilir. İzin süresinin bitiminden 15 gün önce faaliyetin tamamlanma durumuna ilişkin bilgi ile metaveri kayıtlarının ve veri sunumunun yapılmaması da iptal sebepleri arasındadır (m. 12/1-a, e). İptal hâlinde ödenen izin bedeli iade edilmez (m. 12/2).

Denetimler Bakanlığın belirlediği usul ve esaslara göre yapılır; denetim yetkisi il müdürlüklerine devredilebilir. İzin sahibi, denetim görevlilerine izin kapsamındaki faaliyete ilişkin her türlü bilgi ve belgeye erişim imkânı tanımakla yükümlüdür (m. 17).

10. İzinsiz Faaliyetin Sonuçları

İzinsiz faaliyetin tespiti hâlinde, faaliyet sahibine tebliğden itibaren 15 gün içinde başvuru yapması için süre verilir (m. 15/1). Bu süre, faaliyete izin alınmadan başlanabileceği genel bir süre olarak yorumlanmamalıdır.

Süresinde başvuru yapmayan Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine, tespit yılına ait bir yıllık en yüksek izin bedeli tutarında idari para cezası uygulanır; yabancı gerçek ve tüzel kişiler için ceza, bir yıllık izin bedelinin iki katıdır (m. 15/1). Cezanın tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesi hâlinde %25 indirim uygulanır; aynı süre içinde Bakanlığa itiraz edilebilir, itirazın reddi üzerine 30 gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir (m. 15/3-4).

İdari para cezası, izin alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (m. 15/6). Cezanın tahakkukundan itibaren 60 gün içinde izin başvurusu yapılmazsa, sonraki ilk başvuruda izin bedeli iki kat olarak uygulanır (m. 15/7).

11. Sık Sorulan Sorular

İşletmenin adresini internet sitesinde paylaşmak için izin gerekir mi?

Hayır. İşletmenin kendi merkez, şube ve acentelerine ait adres veya konum verilerini internet sitesinde ya da sosyal medya hesaplarında paylaşması açık muafiyet kapsamındadır (m. 6/1-b). Bu verilerin başka bir ticari amaçla kullanılması ise ayrıca değerlendirilmelidir.

Şubelerimiz için ayrı ayrı izin alınması gerekir mi?

Türk Ticaret Kanunu kapsamında şube veya acente sayılan yapılar için işletme merkezinin tek bir izin alması yeterlidir (m. 5/2-3).

Kamu kurumları için yürütülen çalışmalar tamamen muaf mıdır?

Hayır. Bu faaliyetler için bedelsiz de olsa izin alınması gerekir. Elde edilen verilerin ayrıca ticarete konu edilmesi, satılması veya paylaşılması hâlinde izin bedeli ödenir (m. 5/4).

Önceden alınmış izin veya lisanslar geçersiz hâle geldi mi?

Hayır. Yürürlükten kaldırılan 2021 tarihli yönetmeliklere göre verilmiş izin ve lisans belgeleri, verildikleri sürenin sonuna kadar geçerliliğini korur (m. 19, geçici m. 1). Faaliyet devam ediyorsa belgenin kapsamı ve bitiş tarihi kontrol edilmeli, süre sonunda yeni Yönetmelik uyarınca başvuru yapılmalıdır (m. 9/7, 10/2).

12. Sonuç ve Öneriler

Şirketler için en sağlıklı başlangıç noktası, kullanılan adres ve konum bilgileri üzerinden bir ilk inceleme yapılmasıdır. Her kullanımın amacı, veri kaynağı ve paylaşıldığı kişiler ortaya konulduktan sonra izin veya muafiyet kararının gerekçesiyle birlikte kayıt altına alınması, hem başvuru sürecini hem de izin sonrası takibi kolaylaştıracaktır.

Özellikle tedarikçilerden konum verisi alan, müşteri veya üye işyeri adreslerini analiz amacıyla zenginleştiren ve faaliyet alanı birden fazla ile yayılan şirketlerin değerlendirmeyi öncelikli olarak ele alması önerilir.

Bu yazı, 14 Ekim 2026 tarihli Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmış genel bir bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut veri süreçleri, ilgili diğer mevzuat ve güncel idari açıklamalar birlikte değerlendirilmelidir.